تلاش روسیه و بی تفاوتی آمریکا برای صلح در افغانستان

  • تاریخ انتشار : 1396/11/23 ساعت 11:03
399101

روس‌ها در این اواخر تمایل خود را به میانجی‌گری میان طالبان و حکومت افغانستان ابراز داشته‌اند و می‌خواهند که بخشی از پروسه‌ی صلح در این کشور باشند. اما در ظاهر امریکایی‌ها نه تنها اعتنایی به این تلاش‌های روسیه ندارند، بل‌که در مقابل روس‌ها را متهم به حمایت از طالبان می‌کنند که این خود، به نحوی علت حمایت نکردن امریکا از تلاش‌های روسیه برای گرفتن نقش فعال در آغاز گفتگوهای صلح را توضیح داده می‌تواند.

سرگیی لاوروف، وزیر امور خارجه‌ی روسیه، به طور علنی ابراز داشت که امریکایی‌ها پیشنهادات روسیه را در این ارتباط نادیده می‌گیرند. پیش از این نیز امریکایی‌ها در کنفرانس افغانستان در مسکو که به تاریخ ۱۵ فبروری ۲۰۱۷ میلادی برگزار شده بود، شرکت نکردند. در این کنفرانس، نماینده‌گانی از کشورهای روسیه، ایران، چین، هندوستان، پاکستان و افغانستان دعوت شده بود و موضوع محوری آن مساله‌ی صلح و شورش‌گری در افغانستان بود.

روسیه در سطوح مختلف موضوع صلح را با مقامات افغان در میان گذاشته‌اند. آقای دمیتری مدودوف، نخست وزیر روسیه در آخرین ملاقات با آقای عبدالله، رییس اجرایی در مسکو علاقه‌مندی روسیه را به میانجی‌گری میان حکومت و طالبان ابراز داشت. البته روس‌ها در این سفر به صورت واضح بیان داشتند که امریکایی‌ها برای حضور داعش در افغانستان زمینه‌سازی می‌کنند. این اشاره، حاکی از آن است که از نظر روس‌ها حضور داعش و تداوم جنگ با طالبان بهانه‌ای برای حضور امریکا در افغانستان و مجاورت با کشورهای آسیای میانه است.

در آرزوی خروج امریکا

طبیعی است که در رسانه‌ها تحلیل‌های مختلفی از فعال‌شدن روسیه در افغانستان مطرح است. روس‌ها به طور رسمی اعلام داشتند که تماس‌های رسمی‌ای با طالبان دارند. در ظاهر، روس‌ها علت این تماس‌های مستقیم را موضوع مبارزه با داعش در افغانستان و داشتن نقش مثبت در اوضاع این کشور از طریق تماس با طرف‌های درگیر عنوان می‌کنند.

در این ارتباط، سخنگوی وزارت امور خارجه‌ی روسیه در کنفرانس خبری ۸ فبروری ۲۰۱۸ میلادی خود گفت: «ما متوجه علاقه‌ی مخصوص واشنگتن به دولت‌های آسیای میانه شده‌ایم. به نظر می‌آید که بازگشت نیروهای امریکایی به افغانستان یک پوششی برای آغاز گفتگوها بر سر همکاری‌های نزدیک امنیتی با کشورهای منطقه است».

باید یادآوری کرد که روس‌ها همانند جنگ سرد، حضور نظامی امریکا در اروپای شرقی و خاورمیانه را هنوز هم تهدیدی برای امنیت ملی خود به حساب می‌آورند.

بی‌اعتمادی و رقابت

البته امریکایی‌ها نمی‌خواهند دلایل واقعی مخالفت خود با نقش روسیه در موضوع صلح در افغانستان را به طور رسمی بیان دارند. امریکایی‌ها از یک سو روی راه حل منطقه‌ای برای جنگ افغانستان تاکید دارند ولی از سوی دیگر تمایلی به مشارکت روس‌ها ندارند. آقای جیمز ماتیس، وزیر دفاع امریکا در سخنرانی خود در کانگرس امریکا روی این موضوع تاکید کرد اما روشن نساخت که نقش کشورهایی چون چین و روسیه در این راهکار چیست. طبیعی است که امریکایی‌ها نمی‌خواهند رهبری گفتگوها صلح را از دست دهند.

وقتی امریکایی‌ها و روس‌ها در مناطق دیگر با هم اختلاف نظر شدید دارند، به طور طبیعی نمی‌توانند در افغانستان روابط سازنده‌ای برای حل مشکلات اساسی امنیتی و سیاسی این کشور داشته باشند. همکاری‌های دو کشور در افغانستان متاثر از رقابت‌های خصومت‌آمیز دو کشور بر سر اوکراین و سوریه است. اگر چه روس‌ها پس از روی کار آمدن دونالد ترمپ بسیار امیدوار بودند که روابط دو کشور نسبت به گذشته بهبود یابد، اما با توجه افزایش احساسات ضد روسی در امریکا به خاطر ظن دخالت مسکو در انتخابات امریکا، و تاثیر اختلافات گذشته بر سر مسایل اوکراین و سوریه باعث شده است که روابط دو کشور از حالت سردی بیرون نیاید.